ایران در میان 3 کشور پرمصرف آنتی بیوتیک؛ هشدار درباره گسترش مقاومت میکروبی

رئیس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت می گوید شاخص مصرف آنتی بیوتیک در ایران از 50 فراتر رفته، در حالی که میانگین جهانی حدود 20 تا 22 است. به گفته او، مصرف بی رویه این دارو ها در انسان، دام و طیور، مقاومت میکروبی را به تهدیدی جدی برای سلامت تبدیل کرده و مهار آن به همکاری چندین نهاد نیاز دارد.

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، در برنامه «کشیک سلامت» درباره میزان مصرف آنتی بیوتیک در کشور گفت: شاخص «DDD» میزان مصرف روزانه دارو به ازای هر هزار نفر را نشان می دهد. این شاخص در ایران بیش از 50 است، در حالی که میانگین جهانی حدود 20 تا 22 گزارش می شود.

به گفته مرادی، آمار سال گذشته میلادی نشان می دهد ایران در میان دو تا سه کشور دارای بیشترین مصرف آنتی بیوتیک قرار داشته است. او افزود بخش قابل توجهی از این مصرف، نابجاست و کنترل آن برای مقابله با مقاومت میکروبی ضرورت دارد.

کنترل مصرف، مسئولیت مشترک چند نهاد

مرادی با اشاره به نقش وزارت بهداشت در مدیریت مصرف آنتی بیوتیک ها گفت: کنترل این موضوع تنها بر عهده این وزارتخانه نیست. مصرف این دارو ها در دام و طیور نیز می تواند در ایجاد مقاومت میکروبی نقش داشته باشد؛ ازاین رو نهاد های مسئول در این حوزه ها باید برای کاهش مصرف بی رویه اقدام کنند.

او همچنین بر نقش سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرد و گفت: انتشار عوامل بیماری زای مقاوم از طریق فاضلاب، آب و محیط زیست می تواند به گسترش آنها در مناطق دیگر منجر شود. به گفته مرادی، همکاری میان وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط زیست و نهاد های بین المللی مرتبط، از جمله سازمان جهانی بهداشت و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، برای کنترل مقاومت میکروبی اهمیت دارد.

رئیس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت آگاهی رسانی به مردم و سیاست گذاران را از راهبرد های مهم مقابله با این تهدید دانست و گفت: باید برای مردم روشن شود که هر سرماخوردگی یا علامت عفونت، به مصرف آنتی بیوتیک نیاز ندارد. او مقاومت میکروبی را یکی از ده تهدید اصلی سلامت بشر توصیف کرد و افزود این مسئله حدود یک دهه است که در سطح جهانی مورد تأکید قرار دارد.

مرادی با بیان اینکه برخی آنتی بیوتیک های در دسترس دیگر توان مقابله با عفونت های مقاوم را ندارند، خواستار اجرای مؤثرتر قوانین تجویز و عرضه این دارو ها شد و گفت: در کشور هایی که در کنترل مقاومت میکروبی موفق تر بوده اند، دسترسی به آنتی بیوتیک بدون نسخه محدود است و مقررات سخت گیرانه تری برای عرضه و تجویز این دارو ها اجرا می شود.

او همچنین خواستار ورود شورای عالی سلامت و امنیت غذایی به این موضوع شد و گفت: مصرف آنتی بیوتیک در دام، طیور و کشاورزی نیز بالاست و اقدامات حوزه سلامت به تنهایی برای کنترل مقاومت میکروبی کافی نیست. به گفته مرادی، این شورا می تواند براساس الگو های جهانی، قواعد مشخصی برای کنترل مصرف آنتی بیوتیک در حوزه های مختلف تدوین و ابلاغ کند.

ضرورت مدیریت تجویز آنتی بیوتیک ها

مرادی آنتی بیوتیک ها را به سه گروه «دسترسی» (Access)، «مراقبتی» (Watch) و «ذخیره» (Reserve) تقسیم کرد و گفت: مدیریت مصرف هر گروه باید متناسب با ویژگی های آن انجام شود.

به گفته او، آنتی بیوتیک های گروه Access برای طیف گسترده ای از عفونت ها به کار می روند و توصیه می شود حدود 70 درصد آنتی بیوتیک های مصرفی از این گروه باشند. مصرف دارو های گروه Watch باید با نظارت و محدودیت بیشتری همراه باشد و آنتی بیوتیک های گروه Reserve برای شرایط خاص، به ویژه عفونت های مقاوم به درمان های دیگر، نگه داشته شوند و تجویز آنها به پزشکان مشخصی محدود شود.

مرادی مدیریت مصرف آنتی بیوتیک در بیمارستان ها و دسته بندی تجویز دارو ها براساس این سه گروه را از جمله برنامه های قابل پیگیری دانست. او همچنین بر تقویت نظام پایش و دیده بانی تأکید کرد و گفت اطلاعات مربوط به مصرف آنتی بیوتیک از طریق این نظام جمع آوری می شود. به گفته او، در حدود 15 بیمارستان کشور، سالانه نزدیک به 30 هزار نمونه از نظر مقاومت میکروبی بررسی می شود.

پایش هفتگی عفونت های تنفسی در 15 استان

رئیس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت در بخش دیگری از این برنامه، از پایش هفتگی عفونت های تنفسی در مراکز منتخب سرپایی و بیمارستانی 15 استان خبر داد. در این برنامه، از مراجعان نمونه گیری می شود تا گردش ویروس های آنفلوآنزا و کوویدـ19 بررسی شود.

مرادی گفت: این نظام دیده بانی حدود دو سال پیش با هدف شناسایی به موقع تغییر الگوی بیماری ها و رصد عوامل بیماری زایی که احتمال ایجاد همه گیری دارند، آغاز شد و گزارش های آن به صورت هفتگی منتشر می شود.

او با اشاره به روند ابتلا به کوویدـ19 گفت پس از آنکه سهم نمونه های مثبت در هفته نخست شهریور از 7 درصد فراتر رفت، اطلاع رسانی و صدور هشدار ها آغاز شد. میزان نمونه های مثبت در ادامه تا حدود 22 درصد افزایش یافت، اما اکنون به حدود 8 درصد کاهش پیدا کرده است.

به گفته مرادی، 26 درصد مراجعانی که علائم عفونت تنفسی دارند به آنفلوآنزا مبتلا هستند و بیش از 70 درصد موارد شناسایی شده آنفلوآنزا به نوع B مربوط می شود. او افزود: در کنار آنفلوآنزا و کوویدـ19، حدود 19 عامل میکروبی دیگر نیز در این نظام پایش بررسی می شوند.

مرادی اطلاع رسانی درباره عوامل بیماری زای در گردش را برای پزشکان و مردم مهم دانست؛ زیرا این اطلاعات می تواند به پزشکان در انتخاب درمان مناسب و به مردم در رعایت مراقبت های لازم کمک کند. او همچنین تأکید کرد سالمندان، مبتلایان به بیماری های زمینه ای و دیگر گروه های پرخطر در فصل شیوع عفونت های تنفسی به مراقبت بیشتری نیاز دارند.

دشواری تأمین واکسن آنفلوآنزا

مرادی درباره تأمین واکسن آنفلوآنزا گفت مرکز مدیریت بیماری های واگیر نیاز واکسن رایگان برنامه واکسیناسیون کودکان را برآورد و به سازمان غذا و دارو اعلام می کند، اما تأمین واکسن در شرایط فعلی با دشواری هایی همراه است.

او با اشاره به مشکلات واردات واکسن افزود برخی محموله ها که قرار بود از کشور های اروپایی، از جمله هلند و فرانسه، تأمین شوند، در سال جاری به ایران تحویل داده نشدند. به گفته مرادی، با وجود محدودیت زمانی و مشکلات موجود، تلاش هایی برای واردات واکسن از مسیر های دیگر انجام شد و بخشی از واکسن ها نیز در داروخانه ها توزیع شده است.

رئیس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت زنان باردار، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای را از گروه های اولویت دار برای دریافت واکسن آنفلوآنزا برشمرد.

نظرات

captcha